ක. ක. ගනුෂ්ක රන්දුල

කුමාරතුංග මුනිදාසයන් විසින් ලියන ලද පැරැණි ම පැදිය ලෙස සැලැකෙන්නේ 1905 දී "කණා කවුද?" යන මැයින් කවි කොළ විරිතින් ලියා පුවත්පතක පළ කළ තනි පැදියක්. ඉන් පසු කුමාරතුංග මුනිදාසයන් ලියූ සපිරි පැදි පෙළක් හැටියට හමු වුණේ 1907 අගෝස්තු 20 වැනි දා දොන් ජානිස් මුතුකුමාරණ නම් වැඩිමහලු මිතුරකුට ලියා යැවූ ලියුමක්. එහෙත් මේ සමඟ පළමු වරට මාධ්‍යයක පළ වන පැදි පෙළ අර කී මිතුරාට ම 1907 ජනවාරි 20 වැනි දා ලියා යැවූවක්. ඒ අනුව මෙය තමයි කුමාරතුංග මුනිදාසයන් ගේ දැනට හමු වී ඇති පැරැණි ම පැදි පෙළ! එවක කොළඹ ගුරු ඇබෑසි විදුහලේ ඉගැනුම ලැබූ විසි හැවිරිදි සිසුවකු වූ කුමාරතුංග මුනිදාසයන් මේ ලියුම ලියලා තියෙන්නේ දොන් ජානිස් මුතුකුමාරණ නැමැති වැඩි මහලු මිතුරාට යි. පසු ගිය වසරේ තමන් ගේ ඉගැනුම් කටයුතු සඳහා ඔහු ගෙන් ලැබුණු රුපියල් හතක මුදල වෙනුවෙන් ස්තුති කරන කුමාරතුංගයන් මේ වසරේ ඉගෙනුම් කටයුතු සඳහා රුපියල් පහක් දෙන ලෙස මේ පැදි පෙළෙන් බොහොම යටහත් ව ඉල්ලා සිටිනවා. මේ පැදි පෙළ අප වෙත ලැබුණේ රුහුණු සරසවි සිංහල අධ්‍යයනාංශයේ මහාචාර්ය ධර්මා රාජපක්ෂ මැතිනිය ගෙන්. එතුමියට මේ පැදි පෙළ ලබා දී ඇත්තේ උසස් පෙළ පිළිතුරු පත් ඇගැ...

"Two books a week is the normal ration, three not unusual: and this goes on throughout one's life. From children's stories and fiction, one slips unselfconsciously into biography, travel, poetry, drama, and ultimately into solid literature. This is the main part of the education of the undergraduate; and indeed a student who does not read at least two books a week ought not to go to a University, because he lacks education, no matter how many examinations he passed." Prof. Sir William Ivor Jennings  "... සතියකට පොත් දෙකක් කියැවීම සාමාන්‍ය අනුපාතය යි. එය සතියකට පොත් තුනක් වුව ද අසාමාන්‍ය නො වේ. මෙය යමකු ගේ ජීවිතය කාලය පුරාවට ම අදාළ ය. ළමා කතාවලින් සහ ප්‍රබන්ධ කථාවලින් පටන් ගන්නෙක් අවිඥානික ව ම චරිතාපදාන, චාරිකා විත්ති, කාව්‍ය, නාට්‍ය ආදිය ඔස්සේ අවසනැ සාරගර්භ සාහිත්‍ය කරා කෙමෙන් යොමු වෙයි. උපාධි අපේක්ෂකයකු ගේ අධ්‍යාපනයේ ප්‍රධාන අංගය වන්නේ කියැවීම යි. ඇත්තෙන් ම, සතියකට පොත් දෙකක් වත් නො කියවන ශිෂ්‍යයා විශ්වවිද්‍යාලයයකට නො යා යුත්තෙකි. මන් ද යත් කොතරම් විභාග සමත් කළ ...

01.  वैयाकरणप्रशंसा   वैयाकरणकिरातादपशब्दमृगां क्व यान्ति सत्रस्ताः | ज्योतिर्नटविटगायकभिषगाननगह्वराणि यदि न स्युः ||          - सुभाषितरत्नभाण्डागार (42.1)   වෛයාකරණප්‍රශංසා වෛයාකරණකිරාතාදපශබ්දමෘගාං ක්ව යාන්ති සන්ත්‍රස්තාඃ ජ්‍යෝතිර්නටවිටගායකභිෂගානනගහ්වරාණි යදි න ස්‍යුඃ - සුභාෂිතරත්නභාණ්ඩාගාර (42.1) ව්‍යාකරණඥයන් විසින් පලවනු ලැබූ අපශබ්ද නැමැති මුවෝ බියේ පැන ගොස් ජ්‍යෝතිර්වේදීන්, රංගනශිල්පීන්, ගායකයන්, වෛද්‍යයන් ආදීන් ගේ මුඛයට වදිති. ------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 02.   एकाक्षरं सदाचारं - यो गुरु नाभिवन्दथे  स्वान योनि शतङ् भूत्वा - चण्डालेश्वपि जायथे   ඒකාක්ෂරං සදාචාරං - යෝ ගුරු නාභිවන්දතේ ස්වාන යෝනි ශතං භුත්වා - චණ්ඩාලේෂ්වපි ජායතේ එකකුරෙකුදු               ඉගැන්වූ ගුරු හට නො වැඳි        මිනිසා සිය වර බලු වැ                  උප...

කුමාරතුංග මුනිදාසයන් බුදු, දම්, සඟ (බුද්ධ, ධම්ම, සංඝ) යන තෙරුවන වෙනුවට බස, රැස, දෙස (භාෂාව, ජාතිය, දේශය) යන තෙරුවන ආදේශ කළ හ යි බුකිවාසී කෘතක පණ්ඩිතයෝ කිහිප දෙනෙක් ම කියති. කෙනෙක් ඊට සාධක පිණිස එහෙන් මෙහෙන් අහුලාගත් අසම්බන්ධ උද්ධෘත ද දක්වති. මේ අලුත් පන්නේ විවේචකයන් කුමාරතුංග මුනිදාසයන් ගැන විනිශ්චය කිරීම පිණිස ඔවුන් ලියූ දැයක් කියවා ඇත්නම් ඒ "හත්පණ", "මඟුල් කෑම", "හීන් සැරය" පොත් තුන හැරුණු කොට "ලක් මිණි පහන් කතුවැකි" පොතත් "කුමාරතුංග ගේ සමාජ දර්ශනය" පොතත් පමණි. ඉතින් කුමරතුඟු පබඳ සයුරක් නම් එහි ඔබා පිටතට ගෙන හත් විටක් ගැසූ අස් ලොමෙක ඉතිරි වන දිය බිඳිත්ත තරමේ සුඟෙකි, ඔවුන් කියවා ඇත්තේ. ඒ නිසා ඔවුන් කියන්නේ ඔවුන් ගේ ලොකු ඔළු ගෙඩිවල හිස් බව පුරවන්නට ම මැවුණු විකාර විනා ඇත්ත නො වේ. එසේ නම් ඇත්ත කිමෙක් ද? කුමාරතුංග මුනිදාසයෝ වනාහි යටත් විජිත සිංහල ද්වීපයේ වුසූ තාක් සියල්ලන් ම කිසි දු භේදයෙකින් තොර ව අධිරාජ්‍යවාදයට එරෙහි ජාතික ව්‍යාපාරයට එක් කොටගන්නට වෑයම් කළ කෙනෙකි. "ආගමය පෞද්ගලික යැ" යි ද "එය උවමනා විටෙක වෙනස් කළ හැකි යැ...